Phép trừ trong phạm vi 10 là kiến thức toán học cơ bản giúp trẻ mầm non làm quen với việc bớt đi, lấy đi và tìm số lượng còn lại. Ở giai đoạn này, trẻ chưa cần học cách tính nhanh mà nên hiểu ý nghĩa của phép trừ thông qua những đồ vật quen thuộc như quả táo, viên kẹo, bông hoa hoặc đồ chơi.
Để bé tiếp thu tự nhiên, phụ huynh nên kết hợp hướng dẫn trực quan với các bài tập ngắn, tăng dần độ khó. Dưới đây là những dạng bài tập trừ trong phạm vi 10 dành cho bé mầm non, kèm đáp án để cha mẹ thuận tiện hướng dẫn và kiểm tra.
1. Giúp bé hiểu phép trừ trong phạm vi 10
Trước khi làm bài tập, bé cần hiểu rằng phép trừ là lấy bớt một số lượng từ số lượng ban đầu để tìm xem còn lại bao nhiêu.
Ví dụ, đặt 5 chiếc kẹo trước mặt bé rồi lấy đi 2 chiếc. Hỏi bé còn nhìn thấy bao nhiêu chiếc kẹo. Bé có thể đếm 3 chiếc còn lại và làm quen với phép tính:
(5 – 2 = 3)
Phụ huynh nên hướng dẫn theo trình tự:
- Cho bé đếm tổng số đồ vật ban đầu.
- Lấy đi số đồ vật được yêu cầu.
- Đếm số đồ vật còn lại.
- Đọc phép tính tương ứng, chẳng hạn “năm trừ hai bằng ba”.
Có thể thay kẹo bằng khối xếp hình, bút màu, quả bóng nhỏ hoặc các vật dụng an toàn khác. Với trẻ chưa quen, nên bắt đầu từ phép trừ 1 hoặc 2 đơn vị rồi mới tăng dần. Khi bé đã hiểu cách bớt đồ vật, cha mẹ có thể chuyển sang hình vẽ và ký hiệu số. Không nên bắt bé ghi nhớ đáp án một cách máy móc khi chưa hiểu vì sao số lượng lại giảm đi.
2. Bài tập trừ bằng cách đếm đồ vật
Đây là dạng bài phù hợp với trẻ mới làm quen phép trừ. Bé quan sát số lượng ban đầu, tưởng tượng hoặc thao tác lấy bớt đồ vật rồi xác định số còn lại.
Bài 1: Tính số quả táo còn lại
Có 6 quả táo, bé lấy đi 2 quả. Hỏi còn lại bao nhiêu quả táo?
Phép tính: (6 – 2 = )
Bài 2: Tính số bông hoa còn lại
Có 8 bông hoa, người ta hái đi 3 bông. Hỏi còn lại bao nhiêu bông hoa?
Phép tính: (8 – 3 = )
Bài 3: Tính số quả bóng còn lại
Có 7 quả bóng, 4 quả được mang đi chỗ khác. Hỏi còn lại bao nhiêu quả bóng?
Phép tính: (7 – 4 = )
Bài 4: Tính số chiếc bánh còn lại
Trên đĩa có 9 chiếc bánh, bé ăn 5 chiếc. Hỏi còn lại bao nhiêu chiếc bánh?
Phép tính: (9 – 5 = )
Đáp án:
- Bài 1: (6 – 2 = 4) quả táo.
- Bài 2: (8 – 3 = 5) bông hoa.
- Bài 3: (7 – 4 = 3) quả bóng.
- Bài 4: (9 – 5 = 4) chiếc bánh.
Khi bé làm bài, hãy để bé tự đếm và trả lời trước khi cha mẹ đưa ra đáp án. Nếu bé đếm sai, phụ huynh có thể cho bé xếp lại các đồ vật thành một hàng để dễ quan sát.
3. Bài tập tính phép trừ trong phạm vi 10
Khi đã hiểu ý nghĩa của phép trừ, bé có thể chuyển sang những phép tính bằng số. Phụ huynh nên đọc đề rõ ràng và để bé tự tìm kết quả, không cần đặt nặng tốc độ.
Bài tập: Tính các phép trừ sau
- (2 – 1 = )
- (3 – 1 = )
- (4 – 2 = )
- (5 – 1 = )
- (5 – 3 = )
- (6 – 2 = )
- (7 – 4 = )
- (8 – 3 = )
- (9 – 5 = )
- (10 – 4 = )
Đáp án:
| Phép tính | Kết quả |
| 2 − 1 | 1 |
| 3 − 1 | 2 |
| 4 − 2 | 2 |
| 5 − 1 | 4 |
| 5 − 3 | 2 |
| 6 − 2 | 4 |
| 7 − 4 | 3 |
| 8 − 3 | 5 |
| 9 − 5 | 4 |
| 10 − 4 | 6 |
Nếu bé chưa tự tính được, phụ huynh hãy quay lại cách dùng đồ vật. Ví dụ với (7 – 4), đặt 7 khối xếp hình trước mặt bé, yêu cầu bé cất đi 4 khối rồi đếm số còn lại. Sau vài lần thực hành, bé sẽ dần ghi nhớ các phép trừ quen thuộc.
4. Bài tập điền số còn thiếu
Dạng bài này giúp bé làm quen với việc tìm số chưa biết. Với trẻ mầm non, nên sử dụng các phép tính ngắn và có thể minh họa bằng đồ vật nếu cần.
Bài tập: Điền số thích hợp vào chỗ trống
- (3 – \square = 2)
- (5 – \square = 3)
- (6 – 2 = \square)
- (7 – \square = 4)
- (8 – 3 = \square)
- (9 – \square = 5)
- (10 – 4 = \square)
- (10 – \square = 6)
Đáp án:
- (3 – 1 = 2)
- (5 – 2 = 3)
- (6 – 2 = 4)
- (7 – 3 = 4)
- (8 – 3 = 5)
- (9 – 4 = 5)
- (10 – 4 = 6)
- (10 – 4 = 6)
Với dạng bài này, cha mẹ nên hỏi bé: “Con cần lấy đi mấy đồ vật để số còn lại đúng bằng đáp án?”. Câu hỏi gắn với hành động cụ thể sẽ giúp bé hiểu phép tính thay vì đoán số.
5. Bài tập chọn đáp án đúng
Bài tập chọn đáp án giúp thay đổi cách luyện tập, đồng thời khuyến khích bé quan sát và so sánh các con số.
Bài 1: (6 – 3 = ?)
- A. 2
- B. 3
- C. 4
Bài 2: (8 – 5 = ?)
- A. 3
- B. 4
- C. 5
Bài 3: (10 – 7 = ?)
- A. 2
- B. 3
- C. 4
Bài 4: (9 – 2 = ?)
- A. 6
- B. 7
- C. 8
Đáp án: Bài 1 chọn B; bài 2 chọn A; bài 3 chọn B; bài 4 chọn B.
Sau khi bé chọn đáp án, hãy yêu cầu bé giải thích bằng cách đếm hoặc lấy bớt đồ vật. Nếu bé chọn sai, cha mẹ có thể cùng bé thực hiện lại phép trừ để tìm ra kết quả chính xác.
6. Bài tập trừ qua tình huống quen thuộc
Những tình huống gần gũi giúp bé hiểu phép trừ được sử dụng trong cuộc sống hằng ngày như thế nào. Phụ huynh có thể đọc đề cho bé nghe, sau đó hỏi bé số lượng còn lại.
Bài 1: Bé có 5 chiếc bút màu, bé cho bạn 2 chiếc. Hỏi bé còn mấy chiếc bút màu?
Bài giải:
Bé còn số chiếc bút màu là:
(5 – 2 = 3) (chiếc)
Đáp số: 3 chiếc bút màu.
Bài 2: Trên cây có 8 con chim, 3 con bay đi. Hỏi trên cây còn mấy con chim?
Bài giải:
Trên cây còn số con chim là:
(8 – 3 = 5) (con)
Đáp số: 5 con chim.
Bài 3: Trong giỏ có 10 quả cam, mẹ lấy ra 4 quả. Hỏi trong giỏ còn mấy quả cam?
Bài giải:
Trong giỏ còn số quả cam là:
(10 – 4 = 6) (quả)
Đáp số: 6 quả cam.
Khi luyện dạng bài này, phụ huynh có thể thay đổi đồ vật và số lượng để bé không chỉ nhớ đáp án của một tình huống cụ thể. Nếu muốn kết hợp thêm các dạng số học phù hợp với lứa tuổi, cha mẹ có thể tham khảo bài tập Toán và lựa chọn nội dung vừa sức với bé.
7. Cách giúp bé học phép trừ vui vẻ và hiệu quả
Ở lứa tuổi mầm non, thời gian tập trung của trẻ thường chưa dài. Vì vậy, nên chia việc học thành những hoạt động ngắn, có tương tác và không tạo áp lực phải trả lời thật nhanh.
- Luyện tập từ 5–10 phút mỗi lần: Dừng lại khi bé mệt hoặc mất hứng thú.
- Dùng đồ vật thật: Chọn đồ vật dễ đếm, kích thước phù hợp và an toàn.
- Tăng độ khó từ từ: Bắt đầu với phép trừ trong phạm vi 5, sau đó mở rộng đến 10 khi bé đã hiểu.
- Khen đúng nỗ lực: Ghi nhận khi bé tự đếm, biết lấy bớt đúng số lượng hoặc sửa được lỗi.
- Ôn tập qua trò chơi: Có thể chơi trò lấy bớt đồ chơi, chia đồ vật hoặc tìm số còn lại trong các tình huống hằng ngày.
Trong quá trình đồng hành cùng bé, phụ huynh có thể lưu Bảng Cửu Chương làm địa chỉ tham khảo cho việc học Toán. Dù vậy, với trẻ mầm non, hoạt động trực tiếp cùng người lớn và những ví dụ dễ hiểu vẫn là cách quan trọng để xây dựng nền tảng số học ban đầu.
Kết luận
Bài tập trừ trong phạm vi 10 giúp bé mầm non bước đầu hiểu ý nghĩa của việc lấy bớt và xác định số lượng còn lại. Phụ huynh nên kết hợp đồ vật trực quan, phép tính bằng số, bài điền số và tình huống quen thuộc để trẻ được thực hành theo nhiều cách.
Hãy ưu tiên việc hiểu đúng thay vì tính nhanh. Khi bé được học qua trò chơi, luyện tập vừa sức và nhận được sự động viên phù hợp, bé sẽ dần tự tin hơn khi làm quen với phép trừ và các kiến thức Toán học tiếp theo.
